Hür iradeyi savunan roman, 19. yüzyıl Amerika’sında sadece belirli bir kesimin özgür olabileceğini dikkate almaz. Nitekim, Aydınlanma Çağı’nda Alexander Pope’un, “Essay on Man” (1734) başlıklı şiirinde aklını ve bilgeliğini yücelttiği insan, varlıklı beyaz erkeklerdir. Kadınlar, köleler, beyaz olmayan ırklar insan yerine konmaz.
Cennetin Doğusu romanında günah keçisi ilan edilen seks işçisi Cathy, onu kırbaçlayan babasını, küçümseyen annesini, onun isteklerini duymayan kocasını ve annelik rolünü kendi arzusuyla seçmemiştir. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin bulunmadığı ve ırkçılığın kol gezdiği Amerika’da özgür irade bir rüyadan ibarettir